นักเรียนพันธุ์ใหม่ ทักษะชีวิต สำคัญกว่า เรียนเก่ง

โดย ผศ.ดร.ลักคณา วรศิลป์ชัย รองอธิการบดี ม.กรุงเทพ

บริษัทชั้นนำหลายประเทศทั่วโลก เช่น Google IBM Chevron พบว่า พนักงานที่สามารถสร้างคุณค่าและทำให้องค์กรประสบความสำเร็จไม่ใช่พนักงานที่ใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติงาน (Hard Skills) แต่เป็นกลุ่มของพนักงานที่มีความโดดเด่นด้าน Soft Skills บริษัทชั้นนำได้เรียงลำดับความสำคัญของทักษะที่สร้างมูลค่าให้กับองค์กร 5 อันดับ ดังนี้ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ความสามารถในการทำงานเป็นทีม ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการสื่อสาร และความยืดหยุ่น

ความต้องการที่เปลี่ยนไปของตลาดงานและการเปลี่ยนแปลงแบบสิ้นเชิงในโลกอนาคต ท้าทายให้ระบบการศึกษาต้องปรับแบบยกเครื่องโดยเพิ่มกระบวนการบ่มเพาะทักษะชีวิตเพื่อติดอาวุธให้กับคนรุ่นใหม่ ทักษะชีวิต (Life Skills) เป็น ความสามารถที่แสดงออกมาในรูปแบบพฤติกรรมการปรับตัวและการตอบสนองต่อสถานการณ์ต่าง ๆ องค์กรอนามัยโลกกำหนดทักษะชีวิตที่สำคัญไว้หลายมิติ ได้แก่ การตัดสินใจ การแก้ปัญหา ความคิดสร้างสรรค์ การคิดวิเคราะห์ การสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น การสำนึกถึงตนเองอย่างมีสติ ความเห็นใจผู้อื่น การมีอุเบกขา การรับมือกับความเครียด และการตั้งมั่นในจุดยืนของตนโดยไม่ก้าวร้าว ทักษะชีวิตมีความจำเป็นมากสำหรับโลกอนาคตที่มีพลวัตรสูง และที่สำคัญการสร้างทักษะชีวิตต้องใช้กระบวนการบ่มเพาะ การลงมือปฏิบัติและการสร้างประสบการณ์ ไม่สามารถถ่ายทอดโดยการสอนหรือฝึกอบรม

นักเรียนพันธุ์ใหม่ ต้องมีทักษะชีวิตที่พร้อมเผชิญกับสถานการณ์ใหม่ ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทักษะชีวิตจะช่วยให้นักเรียนพร้อมเผชิญกับระบบการเรียนในมหาวิทยาลัยที่กำลังเปลี่ยนแปลงแบบพลิกโฉม และพร้อมสำหรับการเผชิญโลกจริงในอนาคตที่ต้องไปประกอบอาชีพและใช้ชีวิตด้วยตนเอง ทักษะชีวิตต้องสร้างอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตและไม่ใช่หน้าที่ของโรงเรียนเท่านั้น ผู้ปกครองมีบทบาทสำคัญมากกว่าโรงเรียนในด้านการบ่มเพาะทักษะชีวิต

ภาพประกอบด้านล่าง เป็นตัวอย่างวิธีการที่คุณครู และ ผู้ปกครอง สามารถนำไปใช้เพื่อบ่มเพาะทักษะชีวิตให้กับนักเรียนได้

นักเรียนที่จะอยู่รอดได้ในอนาคต ไม่ใช่นักเรียนที่มีความรู้ดีเท่านั้น แต่ต้องเป็นนักเรียนที่มีทักษะชีวิตที่รอบด้านและได้รับการบ่มเพาะแบบต่อเนื่องทั้งจากโรงเรียนและครอบครัว ดังนั้นนักเรียนพันธุ์ใหม่ ไม่ได้สำคัญที่การเรียนเท่านั้น การมีประสบการณ์ในการร่วมทำกิจกรรมทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียนเป็นการสร้างทักษะชีวิตเพื่ออนาคตที่แข็งแกร่ง