Personalized Learning การศึกษาที่มีทางออก

โดย ผศ.ดร.ลักคณา วรศิลป์ชัย รองอธิการบดี ม.กรุงเทพ

บริบทโลกที่เปลี่ยนแปลงแบบสิ้นเชิงท้าทายการศึกษาในระดับโรงเรียนให้ต้องเปลี่ยนจริงจัง ความคาดหวังของผู้ปกครอง GEN ใหม่อยากเห็นการเรียนการสอนในโรงเรียนแตกต่างจากสมัยที่ตนเองเรียน ต้องการมั่นใจว่าการศึกษาสร้างลูกให้อยู่ในอนาคตได้
ครูผู้สอนเริ่มเห็นว่านักเรียนยุคดิจิตอลแต่ละคนมีความสามารถและความสนใจที่แตกต่าง ครูพยายามสรรหาวิธีการจัดการเรียนการสอนที่ทำให้นักเรียนทุกคนสนใจและได้ประโยชน์ นักเรียนไม่อยากเข้าเรียนมีจำนวนมากขึ้นเพราะไม่สนใจเนื้อหาที่เรียน นักเรียนมีคำถามว่าทำไมเขาต้องเรียนเนื้อหามากมายที่ไม่ได้ใช้งานหรือค้นหาได้จากกูเกิ้ล ผู้บริหารโรงเรียนได้รับแรงกดดันรอบด้านให้พัฒนาโรงเรียนให้ทันสมัยและแข่งกับโลกที่เปลี่ยนแปลงเร็ว ทุกภาคส่วนมองเห็นชัดเจนตรงกันว่าการศึกษาแบบเดิมไม่ตอบโจทย์

การศึกษาปัจจุบัน เป็นระบบการศึกษาแบบอุตสาหกรรม หรือโรงเรียนคือโรงงานผลิต ระบบที่มุ่งเน้นปั๊มเด็กออกมาพิมพ์เดียวกัน ทั้งด้านความรู้และทักษะซึ่งไม่ตอบโจทย์อนาคตที่เราต้องการให้นักเรียนมีความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมใหม่ ๆ เพราะนักเรียนจะติดอยู่ในกรอบที่ถูกกำหนด การเรียนที่เหมาะกับโลกที่มีพลวัตรสูง ได้แก่ การเรียนแบบสนับสนุนศักยภาพรายบุคคล หรือ Personalized Learning เป็นการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นความแตกต่างรายบุคคลของนักเรียน ยึดองค์ความรู้หลักเป็นฐานแต่ไม่ยึดติดและจำกัดอยู่ในกรอบ มีระดับความยากง่ายที่เด็กสามารถเรียนรู้ได้ตามระดับที่สนใจ การออกแบบวิธีการจัดการเรียนการสอนและการจัดประสบการณ์ให้เด็กแต่ละคนได้เรียนรู้ปรับแต่งให้สอดคล้องกับความสามารถและความสนใจของนักเรียนแต่ละคน นักเรียนสามารถเรียนรู้ด้วยวิธีที่เหมาะสมกับแต่ละคน บางคนชอบการเรียนรู้จากการอ่าน บางคนชอบชม VDO บางคนชอบปฏิบัติจริง

นักเรียนบางคนเรียนรู้ได้เร็วสามารถเรียนรู้ในขั้นสูง ส่วนนักเรียนที่เรียนไม่ทันมีเวลาให้เรียนรู้เพิ่มได้ ระบบการเรียนที่เราเห็นเด็กที่มีความแตกต่างกัน ต้องเรียนพร้อมกัน เรียนเรื่องเดียวกัน เรียนกับครูคนเดียวสอนหน้าห้องเรียนจะลดความสำคัญลง โรงเรียนควรบรรจุเนื้อหาที่มีความแตกต่างหลายระดับและอาจใช้เทคโนโลยีช่วยให้เด็กเรียนรู้ได้ตามเวลาที่สะดวกและเด็กมีโอกาสเรียนรู้นอกห้องเรียนโดยมีผู้ปกครองมีส่วนสนับสนุนการจัดการเรียนรู้ตามความสนใจของเด็ก

โรงเรียนสามารถเริ่มโดยเลือกเฉพาะรายวิชาที่พร้อม ผู้ปกครองเป็นผู้ร่วมจัดการเรียนการสอนโดยมีบทบาทและเป้าหมายในการสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพรายคนของลูกตามระดับความสามารถและความสนใจ โรงเรียนและผู้ปกครองจะส่งเสริมกันได้ดีในการจัดการเรียนการสอนแบบเน้นศักยภาพรายบุคคล การพัฒนานักเรียนให้เหมาะกับความสามารถรายบุคคลต้องมีเป้าหมายตรงกันระหว่างโรงเรียนและผู้ปกครอง ตารางด้านล่างเปรียบเทียบประเด็นต่างๆ ของโรงเรียนแบบโรงงานและโรงเรียนเน้นพัฒนาศักยภาพนักเรียนรายบุคคล